Cứ mỗi dịp tháng Tư về, khi cờ đỏ sao vàng lại tung bay trên khắp phố phường, lòng người Việt Nam lại dâng lên một cảm xúc rất đặc biệt. Đó là cảm xúc của những người con nhớ về cội nguồn, nhớ về những thế hệ đi trước đã dành cả tuổi thanh xuân, cả cuộc đời để đổi lấy ngày đất nước được hòa bình và thống nhất như hôm nay. Đó là tâm thái Trân trọng – biết ơn, là trạng thái cảm động nội tâm trước sự vật, sự việc, hiện tượng, hoàn cảnh hay con người.
Nhưng ngoài những dịp kỷ niệm thì có vẻ như con người lại quên đi điều đó. Càng sống trong yên bình lâu, càng dễ xem sự yên bình ấy là điều hiển nhiên. Từng ngày, từng năm, lớp màn "hiển nhiên" cứ lặng lẽ phủ lên tâm trí. Hòa bình trở thành hiển nhiên. Độc lập trở thành hiển nhiên. Bữa cơm nóng, giấc ngủ ngon, con đường đến trường của con trẻ – tất cả dần trở thành hiển nhiên. Và khi hiển nhiên lên ngôi, lòng biết ơn lặng lẽ lùi lại.
Nhìn lại dòng chảy lịch sử dân tộc, sẽ thấy hai chữ "hòa bình" không hề dễ dàng. Có những người lính trẻ vào Nam mà chưa kịp lấy vợ sinh con. Có những bà mẹ tiễn con đi rồi cả đời chỉ còn biết ngóng về phía chân trời. Có những người cha, người anh nằm lại đâu đó giữa núi rừng Trường Sơn mà đến nay gia đình vẫn chưa tìm được hài cốt. Đó không phải là những câu chuyện xa xôi trong sách vở – đó là câu chuyện thật của hàng triệu gia đình Việt Nam, có thể cũng là câu chuyện trong chính gia đình của mỗi người đang đọc những dòng này.
Thế hệ hôm nay được thừa hưởng một nền hòa bình mà nhiều đời trước chỉ dám mơ ước. Sáng ra mở mắt, không còn nỗi lo tiếng bom xa. Trẻ em vui vẻ đến trường. Người lớn yên tâm đi làm. Người già thong thả dạo chơi công viên. Đất nước ngày càng phát triển, có mặt trên bản đồ kinh tế thế giới, an ninh xã hội thuộc hàng ổn định nhất khu vực. Tất cả những điều đang được xem là "bình thường" ấy, nếu đặt vào bối cảnh của năm 1945 khi nạn đói lan tràn, hay những năm tháng bom đạn triền miên trước 1975, sẽ thấy đó chính là điều mà cha ông đã cầu mong cả đời.
“"Trân trọng mới sở hữu, biết ơn mới thiên trường địa cửu". Một nền độc lập, một nền thống nhất, nếu được hậu thế thật lòng trân trọng – biết ơn thì sẽ được giữ gìn bền lâu. Ngược lại, nếu thế hệ sau quên đi cái giá mà thế hệ trước đã trả, thì dù đất nước có phát triển đến đâu, cái gốc tinh thần cũng sẽ dần lung lay. Một dân tộc biết cúi mình trước cội nguồn là một dân tộc đang gìn giữ chính mình cho mai sau.”
Khi lòng biết ơn trở thành một phần trong tâm hồn, mỗi việc làm hằng ngày của thế hệ hôm nay đều có một ý nghĩa sâu hơn. Một người học trò chăm học, một người công nhân tận tâm với công việc, một người nông dân cần mẫn trên cánh đồng, một người doanh nhân tử tế trong kinh doanh – tất cả đều đang góp một phần nhỏ bé vào bức tranh chung của đất nước. Và bức tranh ấy, xét đến cùng, chính là lời tri ân đẹp nhất dành cho những người đã ngã xuống.
Trong Tứ Trọng Ân bao gồm ân bản thân, ân gia đình, ân tổ chức và ân xã hội – thì ân đối với Tổ quốc, đối với những người đã hy sinh cho đất nước độc lập và thống nhất, là một loại ân rất đặc biệt. Bởi đó là ân được trao đi mà không cần hồi đáp, được cho đi từ những con người mà thế hệ hôm nay có thể chưa từng gặp mặt, chưa từng biết tên. Cách duy nhất để đền đáp không phải là trả lại cho họ, mà là sống cho tử tế và trao tiếp ân tình ấy cho những thế hệ sau.
Lật tấm màn hiển nhiên ra, sẽ thấy mỗi ngày được sống trên mảnh đất hình chữ S này là một món quà. Mỗi bữa cơm gia đình quây quần là một điều quý giá. Mỗi giấc ngủ bình yên là một phúc phần. Khi cảm động nội tâm hiện lộ, hiển nhiên sẽ biến mất, và lòng biết ơn sẽ tự nhiên trào dâng một cách nhẹ nhàng.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước – 30 tháng 4, xin được gửi gắm một lời tri ân sâu sắc nhất đến thế hệ cha ông đã không tiếc máu xương, không tiếc tuổi thanh xuân, không tiếc cả cuộc đời mình để đổi lấy nền độc lập, tự do và hạnh phúc mà dân tộc đang được thừa hưởng hôm nay. Xin được cúi đầu trước những nấm mộ có tên và cả những nấm mộ chưa kịp có tên, trước những người mẹ đã tiễn con đi mà không bao giờ được đón con về, trước những người lính vĩnh viễn nằm lại chiến trường năm ấy, và trước tất cả những con người bình dị đã góp phần mình vào bản trường ca của dân tộc. Xin nguyện sống tử tế, sống có ích, sống xứng đáng với những hy sinh ấy – bởi đó chính là cách tri ân chân thành và bền lâu nhất.
Trân trọng – biết ơn sự hiện diện của Anh Chị!
Đội ngũ EGIFT.
